Nie opalaj śmieciami, nie truj siebie i swojej rodziny
Spalanie śmieci w domowych kotłach grzewczych wraz z węglem i drewnem prowadzi do zwiększonej emisji substancji szkodliwych dla zdrowia człowieka.
Przykładowo:
- spalanie plastikowych butelek PET razem z węglem powoduje znaczny wzrost emisji fenoli oraz wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA);
- spalanie śmieci zawierających polietylen – PE (np. foliowe opakowania), wraz z węglem prowadzi do zwiększonej emisji tlenku węgla oraz WWA związanych z pyłami;
- spalanie odpadów zawierających polichlorek winylu – PVC (wchodzący w skład np. rur kanalizacyjnych, paneli podłogowych, sztucznej skóry) wraz z węglem powoduje wzrost emisji tlenku węgla i stężenia związków organicznych w pyłach;
- spalanie pianki poliuretanowej – PU (wchodzącej w skład np. w pianki montażowej do okien i drzwi, materacy, gąbek do mycia) powoduje emisję cyjanowodoru i chlorowodoru;
- spalanie pelletów z rozdrobnionych płyt MDF i HDF powoduje wzrost emisji tlenku węgla, tlenków siarki i azotu oraz związków organicznych;
- spalanie płyt OSB, MDF i sklejki w porównaniu do drewna i pelletów drzewnych powoduje zwiększoną emisję związków organicznych, w tym formaldehydu;
- spalanie zużytych mebli w porównaniu do drewna powoduje wzrost emisji dioksyn.
Poniżej przedstawiono negatywne oddziaływanie wybranych substancji powstających przy spalaniu odpadów w domowym kotle grzewczym:
– tlenek węgla – wiązanie tlenku węgla z hemoglobiną powoduje powstawanie karboksyhemoglobiny (COHb). Skutkuje to zmniejszeniem możliwości transportu tlenu do narządów i tkanek oraz wywołuje zaburzenia procesów oksydacyjnych wewnątrz komórki, czego skutkiem jest niedotlenienie tkanek. Jest to nasilone w przypadku silnie ukrwionych tkanek i narządów: mózg, układ sercowo-naczyniowy, mięśnie i płód.
– chlorowodór – podrażnienie dróg oddechowych, działanie toksyczne w następstwie wchłaniania;
– cyjanowodór – silne działanie toksyczne. Hamuje układ enzymatyczny oksydazy cytochromowej przez co uniemożliwia wykorzystanie tlenu przez komórki;
– dioksyny i furany – działanie toksyczne na skórę. Powodują zakłócenia endokrynnych funkcji organizmu, zaburzenia płodności, problemy z utrzymaniem ciąży, a także obniżenie odporności immunologicznej, co objawia się wzrostem podatności na infekcje, zaburzenia psychomotoryczne u dzieci, choroby tarczycy oraz wzrost zachorowań na nowotwory. Dioksyny wykazują zdolność do długotrwałego kumulowania się w organizmie, co potęguje zagrożenie dla człowieka.
– fenole – działanie toksyczne, mutagenne a także rakotwórcze;
– formaldehyd – powoduje podrażnienia, stany zapalne, łzawienie, pieczenie spojówek, ból gardła i głowy, nudności, osłabienie oraz bezsenność. Dodatkowo zaburza syntezę białek z aminokwasów, reakcje alergiczne i ma działanie rakotwórcze.
– wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne – działanie cytotoksyczne, immunotoksyczne, genotoksyczne i rakotwórcze oraz negatywny wpływ na procesy rozrodcze (teratogeneza, zaburzenia spermatogenezy);
– związki rtęci – Zanik kory mózgowej, zaburzenia sensoryczne, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia mowy, zaburzenia czynności nerek, zmiany emocjonalne, negatywny wpływ na rozwoju płodu.
Dziok T., Tałach Z., Bury M. 2022. Spalanie odpadów w komunalnych urządzeniach grzewczych zagrożeniem dla środowiska i zdrowia człowieka, Gaz, woda i technika sanitarna.
W ubiegłym roku Towarzystwo Biebrzańskie dzięki współpracy z Gminą Trzcianne zrealizowało projekt „Dbasz o siebie? Zadbaj o swoje środowisko!” z Programu Regrantingowego „Małe granty ekologiczne 2025” finansowanego przez Województwo Podlaskie i koordynowanego przez Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych.
W ramach projektu, w remizie w Chojnowie rozmawialiśmy o tym co wpływa na zanieczyszczenie powietrza i jak możemy mu przeciwdziałać w codziennym życiu. Spotkanie zwieńczyły warsztaty wyplatania ze słomy, które poprowadził plecionkarz Pan Mikołaj Pietruczuk i które odbyły się pod hasłem przewodnim „Jeśli nie plastik, to… słoma! Rozwiązania przyjazne naturze”.
Towarzystwo Biebrzańskie dziękuje Gminie Trzcianne za udostępnienie bezpłatnie sali na realizację warsztatów.
Magdalena Marczakiewicz, Towarzystwo Biebrzańskie
